Τι είναι η αρθροσκόπηση γόνατος
Στην αρθροσκόπηση ο χειρουργός εισάγει στο γόνατο, από μια τομή λίγων χιλιοστών, το αρθροσκόπιο: ένα λεπτό όργανο με κάμερα και φωτισμό, που μεταδίδει την εικόνα της άρθρωσης σε οθόνη. Από μια δεύτερη μικρή τομή περνούν τα ειδικά εργαλεία με τα οποία γίνεται η επέμβαση.
Επειδή δεν χρειάζεται μεγάλη τομή, ο τραυματισμός των ιστών είναι μικρός, ο μετεγχειρητικός πόνος συνήθως περιορισμένος και η κινητοποίηση γίνεται νωρίς.
Πότε χρειάζεται
Η αρθροσκόπηση προτείνεται όταν η κλινική εξέταση και η μαγνητική τομογραφία δείχνουν βλάβη που διορθώνεται χειρουργικά και τα συμπτώματα δεν βελτιώνονται με τη συντηρητική θεραπεία, ή όταν η βλάβη από τη φύση της χρειάζεται χειρουργείο. Οι συχνότερες ενδείξεις είναι:
- Ρήξη μηνίσκου που προκαλεί πόνο, «κλείδωμα» ή μηχανικά συμπτώματα
- Ρήξη πρόσθιου χιαστού συνδέσμου με αστάθεια του γόνατος
- Εντοπισμένες βλάβες του αρθρικού χόνδρου
- Ελεύθερα σωμάτια (κομμάτια χόνδρου ή οστού) μέσα στην άρθρωση
- Ορισμένες παθήσεις του αρθρικού υμένα
Τι μπορεί να γίνει αρθροσκοπικά
- Μερική μηνισκεκτομή: αφαιρείται μόνο το τμήμα του μηνίσκου που έχει σχιστεί και δεν μπορεί να επουλωθεί, ώστε να διατηρηθεί όσο το δυνατόν περισσότερος υγιής μηνίσκος.
- Συρραφή μηνίσκου: όταν το είδος και η θέση της ρήξης το επιτρέπουν, ιδιαίτερα σε νεότερους ασθενείς, ο μηνίσκος συρράπτεται για να διατηρηθεί η λειτουργία του.
- Συνδεσμοπλαστική πρόσθιου χιαστού: ο σύνδεσμος ανακατασκευάζεται με μόσχευμα από τους τένοντες του ίδιου του ασθενούς.
- Αντιμετώπιση βλαβών χόνδρου: από τη λείανση ασταθών τμημάτων ως τεχνικές αποκατάστασης, όπως η μωσαϊκοπλαστική (OATS).
- Αφαίρεση ελεύθερων σωματίων που μπλοκάρουν την κίνηση της άρθρωσης.
Η τελική απόφαση για το τι θα γίνει λαμβάνεται συχνά κατά τη διάρκεια της επέμβασης, όταν η βλάβη φανεί καθαρά. Οι πιθανές επιλογές συζητούνται εκ των προτέρων με τον ασθενή.
Πριν από την επέμβαση
- Κλινική εξέταση και μελέτη της μαγνητικής τομογραφίας, ώστε να είναι σαφές τι αναμένεται να αντιμετωπιστεί.
- Προεγχειρητικός έλεγχος (αιματολογικές εξετάσεις, καρδιολογική εκτίμηση όπου χρειάζεται) και επίσκεψη στον αναισθησιολόγο.
- Ενημέρωση για τα φάρμακα που παίρνετε, ιδιαίτερα αντιπηκτικά και αντιαιμοπεταλιακά, που μπορεί να χρειαστεί να διακοπούν.
- Ασκήσεις ενδυνάμωσης του τετρακέφαλου πριν από την επέμβαση, όπου είναι δυνατόν, διευκολύνουν την αποκατάσταση.
Πώς γίνεται η επέμβαση
Η αρθροσκόπηση γίνεται συνήθως με ραχιαία ή γενική αναισθησία. Το γόνατο γεμίζει με αποστειρωμένο ορό, ώστε η άρθρωση να διατείνεται και η εικόνα να είναι καθαρή. Ο χειρουργός ελέγχει συστηματικά όλα τα διαμερίσματα του γόνατος, τους μηνίσκους, τους χιαστούς συνδέσμους και τον χόνδρο, και αντιμετωπίζει τη βλάβη.
Η διάρκεια εξαρτάται από το τι θα γίνει: μια μερική μηνισκεκτομή είναι σύντομη επέμβαση, ενώ η συνδεσμοπλαστική ή η συρραφή μηνίσκου χρειάζονται περισσότερο χρόνο. Στο τέλος οι τομές κλείνουν με ράμματα ή ταινίες και τοποθετείται επίδεσμος. Η νοσηλεία είναι σύντομη.
Αποκατάσταση
Το πρόγραμμα αποκατάστασης εξατομικεύεται ανάλογα με την επέμβαση:
- Μετά από μερική μηνισκεκτομή ή αφαίρεση ελεύθερων σωματίων η βάδιση με φόρτιση επιτρέπεται συνήθως από τις πρώτες ημέρες, με τη βοήθεια βακτηριών για λίγο χρονικό διάστημα, και η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες είναι γρήγορη.
- Μετά από συρραφή μηνίσκου ο μηνίσκος πρέπει να προστατευθεί μέχρι να επουλωθεί: η φόρτιση και η κάμψη του γόνατος περιορίζονται για μερικές εβδομάδες, συχνά με νάρθηκα.
- Μετά από συνδεσμοπλαστική πρόσθιου χιαστού ακολουθεί οργανωμένο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας πολλών μηνών. Η επιστροφή στον αθλητισμό γίνεται σταδιακά, συνήθως μεταξύ 4 και 9 μηνών, όταν η μυϊκή δύναμη και ο νευρομυϊκός έλεγχος το επιτρέπουν.
Σε όλες τις περιπτώσεις, ο πάγος, η ανάρροπη θέση του ποδιού και οι ασκήσεις που θα σας δοθούν βοηθούν στον έλεγχο του πόνου και του πρηξίματος τις πρώτες ημέρες.
Πιθανές επιπλοκές
Η αρθροσκόπηση είναι ασφαλής επέμβαση και οι επιπλοκές είναι σπάνιες. Όπως σε κάθε χειρουργείο, μπορεί να εμφανιστούν:
- επιμένον πρήξιμο ή αιμάρθρωση (συλλογή αίματος στην άρθρωση)
- λοίμωξη
- φλεβική θρόμβωση
- δυσκαμψία του γόνατος
- μούδιασμα του δέρματος γύρω από τις τομές
Πυρετός, έντονος πόνος που αυξάνεται, κοκκίνισμα ή υγρό από τις τομές και πόνος ή πρήξιμο στη γάμπα χρειάζονται άμεση επικοινωνία με τον χειρουργό σας.
Συχνές ερωτήσεις για την αρθροσκόπηση γόνατος
Πονάει η αρθροσκόπηση;
Η επέμβαση γίνεται με αναισθησία, οπότε δεν πονάτε κατά τη διάρκειά της. Μετά, ο πόνος είναι συνήθως ήπιος έως μέτριος και ελέγχεται με αναλγητικά, πάγο και ανάπαυση τις πρώτες ημέρες.
Θα μείνουν σημάδια;
Οι τομές είναι λίγων χιλιοστών και συνήθως αφήνουν μικρές ουλές που με τον καιρό γίνονται ελάχιστα ορατές. Στη συνδεσμοπλαστική χιαστού υπάρχει επιπλέον μια μικρή τομή για τη λήψη του μοσχεύματος.
Πότε μπορώ να περπατήσω;
Μετά από μερική μηνισκεκτομή συνήθως από την ίδια ή την επόμενη ημέρα, με βακτηρίες για λίγο. Μετά από συρραφή μηνίσκου ή συνδεσμοπλαστική, η φόρτιση γίνεται με τον τρόπο και τον ρυθμό που θα σας υποδείξει ο χειρουργός σας.
Πότε μπορώ να οδηγήσω;
Εξαρτάται από το ποιο γόνατο χειρουργήθηκε, από την επέμβαση και από το αν μπορείτε να φρενάρετε με ασφάλεια χωρίς πόνο. Μετά από απλή αρθροσκόπηση αυτό γίνεται συνήθως μέσα σε λίγες εβδομάδες. Δεν οδηγείτε όσο παίρνετε ισχυρά αναλγητικά.
Χρειάζεται φυσικοθεραπεία;
Ασκήσεις χρειάζονται σε κάθε περίπτωση. Μετά από απλή μηνισκεκτομή αρκεί συχνά ένα πρόγραμμα ασκήσεων στο σπίτι, ενώ μετά από συρραφή μηνίσκου ή συνδεσμοπλαστική χιαστού η οργανωμένη φυσικοθεραπεία είναι απαραίτητη για καλό αποτέλεσμα.
Μπορεί η αρθροσκόπηση να βοηθήσει αν έχω φθορά στο γόνατο;
Όχι ως θεραπεία της φθοράς. Στην οστεοαρθρίτιδα του γόνατος η αρθροσκόπηση δεν βελτιώνει τον πόνο μακροπρόθεσμα. Μπορεί να έχει θέση μόνο σε συγκεκριμένα μηχανικά προβλήματα, όπως ένα ελεύθερο σωμάτιο που μπλοκάρει την κίνηση.
Αξιολόγηση για αρθροσκόπηση γόνατος
Αν μετά από τραυματισμό το γόνατο πονάει, πρήζεται, «κλειδώνει» ή νιώθετε ότι «φεύγει», μια ολοκληρωμένη ορθοπαιδική αξιολόγηση θα δείξει αν υπάρχει βλάβη που χρειάζεται αρθροσκόπηση ή αν αρκεί η συντηρητική θεραπεία.
Η απόφαση για χειρουργείο λαμβάνεται εξατομικευμένα, με βάση την κλινική εικόνα, τη μαγνητική τομογραφία, την ηλικία και τις απαιτήσεις σας.
